Sinh ra và lớn lên tại Qui Nhơn, lắm khi tôi muốn viết một cái gì đó về Qui Nhơn để bạn bè có thể biết đến nơi tôi sinh ra và lớn lên, một thành phố biển tuyệt vời trong mắt tôi. Nhưng thật khó vì tôi lại là một thằng dốt văn từ bé. Thời đi học, được điểm trung bình môn Văn đối với tôi là may mắn lắm rồi. Đêm nay tình cờ tôi tìm được bài bút ký “Qui Nhơn - Những con đường” của Lãng tử Trần Nam. Vừa là Thầy, vừa là Sư phụ, Thầy đã cho tôi không chỉ kiến thức trường lớp mà còn là những kinh nghiệm sống thực tế. Xin mượn bút ký của Thầy để giới thiệu thành phố Qui Nhơn.
Qui Nhơn - những con đường
Tuổi thơ của tôi đã trôi qua cùng với những âm thanh “xực tắc” quen thuộc trên con đường Phan Bội Châu vắng lặng của bố con ông Tàu bán dạo, quen đến nỗi phân biệt được tiếng gõ nhanh là của ông con, còn tiếng gõ “cụp…cắc…cụp cắc… cụp cắc cụp… cắc cắc…cắc cụp” như siết hai thanh tre riết róng vào nhau là của ông bố.
Tôi còn nhớ cả tiếng rao kéo dài của những bà những chị “Ai mua vịt… lộn… ơơ..ơ” như mang theo cái mỏi mệt và đau đáu bao nỗi niềm của cuộc mưu sinh. Tuổi thơ của tôi là những ngày rong chơi khắp các con đường nhiều cây cùng lũ bạn hái keo, kèo me bọc đầy những vạt áo may - ô rách, hay có lúc sà vào chơi bi, chơi đáo với đám bụi đời bến xe bằng tất cả sự cảm thông con trẻ. Dù rằng, trong đó có không ít đứa hôm sau đã bị tóm cổ vì móc túi khách đi xe lam, nhưng với lũ chúng tôi chúng vẫn là những đứa trẻ thích được chơi như bao đứa trẻ bình thường khác. Bây giờ, khi nhìn lũ trẻ sạch sẽ chơi đùa bên bể cá trong Bưu điện khang trang, tôi lại thèm chúng nhếch nhác đi một tí để được tắm mình vào gió nắng của những con đường Qui Nhơn hay chiều chiều được ra khoảnh sân đất sau bến xe quần thảo với trái banh làm bằng ni lông bọc giẻ rách như bọn trẻ “xóm bến xe lam” chúng tôi.
Một Qui Nhơn ký ức của những ngày long rong phố xá thuở học trò dường như vẫn còn thấp thoáng đâu đó trong tôi, bởi lẽ đan xen với những công trình hối hả mọc lên, với những con đường mở rộng, cửa hiệu hàng hoá phong phú vẫn còn đó một Qui Nhơn lam lũ những gánh cá, gánh rau dồn trên xe lam, xe máy, xích lô về Chợ Lớn. Một Qui Nhơn của thời mở cửa vẫn chưa mất hẳn nét xưa trên gương mặt, cuộc sống của những người buôn gánh bán bưng, ở những chợ xổm chưa đưa vào qui hoạch.
Tôi đã từng đến Huế, Nha Trang, hai thành phố miền Trung có những nét gần gũi Qui Nhơn. Triều Nguyễn không lưu nhiều dấu tích ở Qui Nhơn, ngoài Bãi tắm Hoàng hậu, nơi nghỉ ngơi của bà hoàng Nam Phương và ông vua ăn chơi Bảo Đại. Ít ra cũng là phép …nịnh vợ của ông chồng nổi tiếng trăng hoa hơn trị quốc. Nhưng quả thật, khi đứng từ điểm cao Gành Ráng trên Bãi Trứng - theo cách gọi dân gian, nhìn về thành phố mới thấy ông vua này khéo chọn chỗ chơi. Bởi lẽ ở đó ta có thể cảm nhận được một Qui Nhơn đầy chất thơ với nét uốn cong dịu dàng như một người thiếu nữ đang mơ màng giấc điệp bên tiếng sóng ru thầm thỉ. Vậy mà đã có thời nơi đây biến thành khu quân sự đầy mìn và thép gai. Còn nhớ năm 1986, thầy trò khoa Văn sư phạm chúng tôi lặn lội lên thăm mộ Hàn Mặc Tử, không có con đường mở sẵn, lên đến lưng chừng dốc Mộng Cầm là chạm hàng rào thép gai và bảng cắm lạnh lùng : “Khu vực quân sự, cấm vào. Ai bất tuân sẽ nổ súng”. Thầy trò đành ngậm ngùi thắp nhang viếng nhà thơ… bên kia hàng rào, nhìn ngôi mộ cỏ dày hoang phế mà lòng đau như cắt. Bây giờ nơi đây đã thành khu du lịch, đường trải nhựa dẫn vào, cổng chào bán vé, mộ nhà thơ làm lại ốp đá men, có hẳn một khu lưu niệm và “người giữ lửa thơ Hàn” Dzũ Kha ngày ngày cặm cụi bút lửa chép thơ Hàn cho khách thập phương. Khu quân sự thời chiến tranh mãi sau thời mở cửa mới thành Đài Xuân và bây giờ thành Đồi Thi nhân cho những người yêu thơ có thể đến cùng nhà thơ, tổ chức Hội thơ hàng năm. Đường thơ đã mở cho mọi người cảm nhận một nét văn hoá xứng tầm Qui Nhơn. Con đường Nguyễn Huệ dọc theo bờ biển giờ đây có thêm con đường Xuân Diệu sóng đôi. Người anh hùng dân tộc cùng nhà thơ lớn đã đồng hành. Bờ biển Qui Nhơn đẹp, nhưng để khai thác hết tiềm năng du lịch thì dường như công việc mới chỉ bắt đầu. Tôi hình dung một khi chuyển vùng được dân cư, cả một bãi biển dài từ đầu đường Xuân Diệu vòng qua eo Tình Yêu đến tận chân Gành Ráng sẽ thông thoáng, lúc ấy Qui Nhơn sẽ còn hấp dẫn hơn cả bãi biển Nha Trang và chúng ta sẽ có nguồn thu đáng kể từ du lịch biển.Lúc ấy du khách đến Qui Nhơn mới thật sự cảm nhận về một thành phố yên bình, thành phố thi ca. Có lẽ phần nào Qui Nhơn giống với Huế ở chất thơ nhưng không mang vẻ trầm mặc cố hữu của mảnh đất cố đô mà mạnh mẽ hơn trong sức sống ngang tàng như sóng biển ngày đêm vỗ tung Gành Ráng.
Kể từ khi khai thông con đường Qui Nhơn - Sông Cầu, trung tâm thành phố dường như đang dịch chuyển dần về phía Nam. Cùng với việc khai thác các bãi biển dọc theo tuyến đường này, nếp sinh hoạt vui chơi của người Qui Nhơn có phần đổi khác. Đại lộ Nguyễn Tất Thành thành con đường đẹp nhất, khác hẳn với khu sân bay ngày xưa tường bọc chung quanh, đường băng quạnh quẽ. Để mỗi lúc chiều buông, con đường dập dìu nam thanh nữ tú đổ về hướng đường đèo mới mở. Khi thành phố lên đèn, đứng trên đỉnh đèo nhìn xuống thành phố rực sáng ánh đèn màu, có thể dễ dàng nhận ra dãy đèn vàng đường Nguyễn Tất Thành - An Dương Vương cùng ánh sáng từ trường Đại học Qui Nhơn, khu siêu thị mới mở cùng ánh sáng của các nhà cao tầng ngày càng nhiều tạo nên một diện mạo Qui Nhơn đang trên đà hình thành nếp văn minh đô thị mới.
Dẫu Qui Nhơn có nhiều thay đổi, tôi vẫn nao lòng khi bất chợt gặp lại một cây keo, cây me tây cổ thụ từng lưu bao ký ức tuổi thơ. Đôi khi ngẩn ngơ trên những con đường Qui Nhơn, ngắm nhìn những hàng cây mới trồng cùng những người công nhân đang cần mẫn chăm tưới, tôi lại thấy lòng mình dịu bớt bao lo toan bộn bề. Tôi không phải một nhà hoạch định chính sách để giải quyết bao bài toán của một đô thị thời mở cửa, cũng không phải là người ưa thích sự ồn ào náo nhiệt để mong Qui Nhơn sẽ nghẹt cứng xe cộ sầm uất như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh.
Bởi thế, tôi yêu những màu xanh của hoa sữa, hàng cau, thảm cỏ dọc theo đường phố Qui Nhơn, những con đường dẫn ra gặp biển với vẻ đẹp của cát vàng sóng trắng hài hoà với dáng núi bao quanh. Tôi lại mong sớm được đặt chân trên cây cầu mở đường đến Nhơn Hội, Nhơn Lý, để được cảm nhận Qui Nhơn trong một quần thể du lịch núi-biển-đảo. Qui Nhơn trong tôi với Cù Lao Xanh, Qui Hoà - Gành Ráng, Bãi Xép, Bãi Bàng, với Phương Mai - Nhơn Hội sẽ lại là nơi đón các nhà thơ, nhạc sĩ đi tìm cảm hứng như thuở xưa nơi đây đã góp phần khơi nguồn trường thơ Bình Định. Thành phố của tôi sẽ mãi như câu hát: “Qui Nhơn ơi Qui Nhơn, thành phố bình yên, thành phố bên biển và thành phố thi ca…”
Qui Nhơn, tháng 4 năm 2004
T.H.N
Lãng tử Trần Nam
Cảm ơn em đã dành những lời tốt đẹp và chọn bài viết này của thầy. Chúc em thành công trong sự nghiệp!
Chào Thầy! em không biết gọi thầy bằng từ gì khác vì lẽ em không biết thầy là ai cho dù em sinh ra và lớn lên tại thành phố gió và biển. Và hiện giờ thì em đang mưu sinh tại TP.HCM. Có lẽ tại em dốt văn nhưng khi em đọc những dòng chử của thầy viết, tím em như siết lại theo từng cung đường, những trò vui thưở nhỏ. Tuổi thơ nay đã ko còn trong tâm trí của những đứa trẻ thành thị. Buồn lắm thầy ơi! Em đang tìm 1 trang web hay 1 block nào thuần Qui Nhơn để em đăng nhập vào giao lưu chứ không là mất gốc hết.
Kính chào thầy
chao thay, em vua doc xong bai viet cua thay va em cam thaynho nha vo cung, em hien dang hoc o thanh pho hcm va em cung muon biet nhung trang web cua dan quy nhon de co the giao luu va de bot noi nho nha cua minh.
em xin chao thay
@Nguyễn Hữu Nghĩa & nhathoang Cảm ơn các bạn đã chia sẻ những cảm xúc của mình cùng mọi người. Bản thân mình cũng rời Qui Nhơn 8 năm và mỗi năm chỉ về vài lần, có năm chỉ về 1 lần. Xa Qui Nhơn nhớ lắm sự yên bình tĩnh lặng của miền quê.
Hy vọng có dịp về Qui Nhơn ở lâu một chút bên gia đình.
Tôi là người con gái vùng biển chính gốc, sống và lớn lên ở TP biển QUI NHƠN, cái ngày mà tôi thật sự xa nhà để lên thành phố học và kể từ ngày đó tôi cũng đã xa bãi biển nơi mà hằng ngày tôi ngắm mặt trời mọc, rồi cùng bạn bè chơi đá cầu, nhảy dây, đùa giỡn với những con sóng lấp xấp vào bờ. Bãi biển yên ắng, màu nước biển xanh trong vào buổi trưa. Ngắm cảnh hoàng hôn với một chút gió biển tràn vào.Nhà tôi đối diện với biển nên những sinh hoạt vui chơi của tôi đều gắng liền với từ “BIỂN” ôi biển , tôi yêu, tôi nhớ biển. Tối tối tôi cùng bạn bè hay nằm trên cát mà ngắm trăng, sao và các hành tinh khác nữa…….
” biển” có lúc cũng dữ giằng( sóng to, gió lớn) vào những ngày biển động, nhưng biển cũng đáng yêu vào những ngày “mùa” đánh bắt cá.
Từ “biển” nó như thắm vào gia thịt, vào máu của tôi rồi. Tôi cảm nhận được từng cử động, từng hơi thở của “biển”
Mỗi năm về 1 lần vào ngày tết tôi lại có dịp ngắm biển, hít thở không khí, hơi biển( hơi có vị mặn mặn) và được tắm biển….thích thật!!!???
Tôi rất là may mắn được sinh ra trong một gia đình làm nghề ” đánh bắt cá” và số phận của tôi cũng gắng liền với “biển”. “biển” cho tôi biết bao là kỷ niệm từ tuổi thơ cho tới tận bây giờ.
Dù có đi xa, hay làm gì ở đâu, dù “biển” có thế nào đi chăng nữa thì tôi vẫn mong quay về với “biển” vẫn mãi mãi không quên “biển”.
” Biển ” đối với tôi là thế đó. Và tôi quý “biển” hơn khi tôi nghe câu:” biển QUI NHƠN đẹp thật HIỀN ơi” của một người bạn tên là VÂN đã gọi điện cho tôi khi đi ngang qua đường SÔNG CẦU - QUI NHƠN trong một chuyến về quê( QUÃNG TRỊ) ăn tết.
Bây giờ đường biển QUI NHƠN đã được giải tỏa, đường xá trông cũng không thua kém gì bãi biển NHA TRANG ???
Tôi luôn dõi theo bước đi của thành phố biển QUI NHƠN, và tôi đoán chắc bãi biển QUI NHƠN tương lai không xa sẽ trở thành khu du lịch nổi tiếng, sẽ thu hút khách tham quan từ nhiều nước trên thế giới.
Là một người con gái sống trong một gia đình làm biển, thích tắm biển, thích những món ăn được chế biến từ đồ biển, thích đi du lịch ở những nơi có “biển”
Và tôi mong sớm quay về QUI NHƠN để được sống, làm việc, lấy chồng, sinh con ở QUI NHƠN.
Em cũng là một người con Quy Nhơn. Năm nay là năm đầu tiên em rời mái trường Lê Quý Đôn, rời những địa chỉ quen thuộc thuở ấu thơ vào Sài Gòn.
Khí hậu Sài Gòn nóng lắm, khác lắm. Nó không có những cơn mưa lớn của mùa đông, không có những cái nắng gay gắt của buổi trưa mùa hè.
Quy Nhơn giờ này đang mưa lớn lắm. Đã mấy tháng rồi, không được ngắm những hạt mưa ở Quy Nhơn, thèm được nghịch nước mưa,…
Xa quê mới thấy cái gì quê mình cũng hơn, cái chân chất trong những món ăn mang đậm chất miền Trung mà Sài Gòn không có.
Có thể nói, đi xa mới nhớ những công viên biển ở Quy Nhơn, thèm được tắm biển, được nghịch cát…nhớ quá.
Tết sắp đến rồi, lại một năm nữa sắp hết, quê hương ta lại thêm 1 năm thay đổi…
@thanh hiền: & ElpplE: Thời khắc chuyển sang năm mới mà có 2 bạn đồng hương ghé thăm thật vui lắm.
Cảm ơn những chia sẻ của các bạn, chúc 1 năm mới tràn ngập những thành công.