Thành phố không dành cho xe đạp

Bài viết nói về cảm nghĩ của một người nước ngoài về cách nhìn của người dân thành phố Hồ Chí Minh khi thấy anh ấy dùng xe đạp làm phương tiện di chuyển chính cho mình. Có lẽ mình hiểu được cảm giác của anh ấy vì bản thân mình cũng đã từng bắt gặp những ánh mắt ấy.

Tôi quyết định đến sinh sống và làm việc tại TP.HCM một năm sau khi tốt nghiệp Đại học Otago (New Zealand). Sống ở đây tôi thấy rất tiếc khi phát hiện thành phố của các bạn không khuyến khích việc đi xe đạp.

Nhớ lại những ngày đầu mới tới đây, tôi phải đi bộ hoặc sử dụng xe ôm để di chuyển mỗi khi muốn đi đâu đó thật tốn kém và bất tiện. Vì thế khi mua được một chiếc xe đạp vừa ý, tôi thấy hết sức thoải mái, nhẹ nhõm. Tôi tự nhủ có chiếc xe đạp mọi khó khăn sẽ được giải quyết!

Việc đi xe đạp không quá xa lạ với tôi vì ở vùng Dunedin (New Zealand) quê hương tôi có khá nhiều người đi xe đạp dẫu địa hình nhiều đèo, dốc hiểm trở. Người dân quê tôi đi xe đạp vì ai cũng hiểu đó là điều cần thiết để không chỉ giữ gìn không khí trong lành mà còn giúp duy trì sức khỏe. Thế nhưng, từ ngày đi xe đạp tại TP.HCM tôi mới biết thật khó để duy trì thói quen tốt này tại đây.

Thứ nhất, có lẽ vì người VN quan niệm xe đạp chỉ dành cho người nghèo nên khi ở ngoài đường tôi thấy chỉ những ai mặc đồ cũ kỹ, nhăn nheo mới chấp nhận còng lưng đạp xe. Có những buổi chiều đứng trên lan can nhà trọ nhìn xuống đường Trần Hưng Đạo đông đúc, tôi thấy chỉ khoảng 5-10 chiếc xe đạp lạc lõng bên cạnh hàng ngàn xe máy đang vùn vụt phóng qua. Nhìn một rừng xe máy di chuyển trên đường phố, tôi tự hỏi không biết có ai trong số những người đi xe máy từng tự vấn về lượng khí CO được thải ra mỗi ngày.

Đường dành cho xe đạp và xe máy trên đường Nguyễn Văn Cừ (TP.HCM) nhưng đa số là xe máy lưu thông và bị ôtô chiếm dụng – Ảnh: THUẬN THẮNG

Đường dành cho xe đạp và xe máy trên đường Nguyễn Văn Cừ (TP.HCM) nhưng đa số là xe máy lưu thông và bị ôtô chiếm dụng – Ảnh: Thuận Thắng

Ngoài ra, tôi còn nhận ra một điều rằng đi xe đạp ở VN dễ khiến bạn “nổi” hơn cả khi dùng những loại xe máy xịn như Dylan, SH… Mọi người không tin à?

Thực tế tôi đã nhận được rất nhiều ánh mắt dõi theo và hầu hết mọi người đều phì cười khi thấy một người có trọng lượng “khiêm tốn” như tôi (khoảng 100kg) hì hục đạp xe. Họ cười một cách khoái trá chứ không phải cười mỉm khiến tôi cảm nhận sự trêu chọc hơn là chia sẻ. Rồi nhiều người còn cười nhạo khi thấy tôi đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp. Mỗi lần như vậy không lẽ tôi phải dừng xe lại để phân tích cho họ biết rằng khi tai nạn xảy ra thì đi xe máy hay xe đạp cũng đều nguy hiểm…?

Cả thành phố chỉ có một con đường có đường dành riêng cho xe đạp

Theo ông Lê Quyết Thắng, giám đốc Khu quản lý giao thông đô thị số 1 (TP.HCM), hiện nay thành phố chỉ có đường Trần Hưng Đạo là có đường dành riêng cho xe đạp. Ngoài ra, đường Pasteur và đường Nguyễn Văn Cừ có đường bên trong dành cho cả xe đạp và xe gắn máy lưu thông.

N.ẨN

Còn một vấn đề nữa là đi xe đạp ở TP.HCM thật nguy hiểm vì có rất nhiều đoạn đường trong TP không hề có đèn đường trong khi xe đạp ở VN thường không gắn đèn, rất khó để các phương tiện khác nhận ra. Chưa kể có lẽ nhịp sống ở đây quá căng thẳng nên xe máy cứ thi nhau phóng nhanh giành đường mỗi khi có cơ hội, khiến người đi xe đạp đến các ngã tư có khi phải xuống xe, đứng đợi và… dắt xe qua đường cho yên tâm!

Đã thế, đi xe đạp còn bị khó xử ở chỗ là luôn bị chèo kéo mỗi khi đến gần các quán nhậu lề đường. Nhiều khi tôi đi sát bên đường chỉ vì lý do an toàn, nhưng có nhiều anh chàng to cao, lực lưỡng đứng tràn ra cả đường thản nhiên kéo xe tôi vào bên trong, mặc cho tôi gào to trong tuyệt vọng “No, no” (không, không!). Quán nhậu “chào đón” là thế, nhưng khi tới các quán cà phê lớn trong thành phố tôi chỉ nhận được những cái lắc đầu, lắm lúc kèm theo hai tiếng “Go go!”(đi đi!). Họ nói không nhận giữ xe đạp hoặc có giữ cũng không có thẻ xe dành cho tôi…

Tôi không hiểu tại sao xe đạp bị phân biệt đối xử như thế?

Theo Sam Grover (giảng viên Trường Super Youth, TP.HCM) / Tuổi Trẻ / CÔNG NHẬT ghi

Hôm nay thì mình may mắn hơn, hai vợ chồng thèm ăn lẩu dê, quán cũng gần nhà nên quyết định đi xe đạp thay vì đi xe máy như mọi khi. Cũng may là quán có vé giữ xe cho xe đạp nên hai vợ chồng vẫn được ăn lẩu. May quá!